Карл Рэнсом Роджерс и его учение "Гуманистическая педагогика"

К. Роджерс – ученик должен обучаться сам. А учитель только помогать ему найти себя. «Ребенок понимает свои недостатки лишь тогда, когда взрослый позитивно к нему относится» Карл Рэнсом Роджерс (Carl Ransom Rogers; 8.01.1902 - 4.02.1987) - американский психолог. Наряду с Абрахамом Маслоу Роджерса можно назвать одним из создателей и лидеров гуманистического направления в психологии. *** Особое значение приобретают идеи гуманистической педагогики и психологии, где цель воспитания состоит в том, что бы каждый воспитанник мог стать полномоченным субъектом деятельности, свободной самодеятельной личностью. Гуманистическая психология, или «третья сила» в психологии как научное течение возникла в 50-х годах XX века, противопоставляя себя уже существующим направлениям - бихевиоризму и психоанализу. На основе гуманистической ориентации появилось движение за развитие потенциала человека, ценности которого разделяли ученые, педагоги, священники и представители других интеллектуальных профессий. *** ... педагогическая концепция Роджерса является наиболее эффективной для раскрытия личности учащихся, так как акцентируется внутренний мир ребенка, присущие только ему стремления, интересы и цели, то есть субъективные условия учебного процесса, отсутствует внешнее оценивание и предоставляется свобода. В бихевиористической педагогике считается важным только внешний мир, объективное условие, знания и навыки, которые нужно приобрести, полное отсутствие свободы и жесткий контроль. В психоанализе, несмотря на схожие установки учителя и приоритета эмоций, личных переживаний и потребностей, важное значение имеет твердая, авторитетная позиция педагога, что не способствует раскрытия личности учащихся. ***

კარლ როჯერსი

როჯერსი ჰუმანისტური თეორიის წარმომადგენელია. განსხვავებით ფსიქოანალიზისგან, რომელიც ადამიანის მიმართ პესიმიზმითა და უიმედობით ხასიათდება, ჰუმანისტური თეორია ოპტიმისტურია, იგი ადამიანის, მისი მამოძრავებელი ძალებისადმი პოზიტიურად და იმედით არის განწყობილი. სჯერა, რომ თითოეულ ადამიანს გააჩნია ჯანმრთელი და შემოქმედებითი ზრდის პოტენციალი. თუ ფსიქოანალიზისთვის განვითარება თვით პიროვნებაზე არ არის დამოკიდებული და მას "ბნელი" არაცნობიერი ძალები მართავენ, როჯერსის ჰუმანისტურ თეორიაში მაშინაც კი, თუ ადამიანში ჩადებული განვითარების პოტენციალის რეალიზაცია ვერ მოხდა, (რაც მშობლების არასწორი აღზრდისა და სხვა მავნე ზეწოლების შედეგია), ეს შეფერხება შეიძლება დაიძლიოს, რადგან ადამიანს შეუძლია თვითონ აიღოს პასუხისმგებლობა თავის თავზე. როჯერსის ერთ-ერთი მთავარი თეზაა: ადამიანი თვითრეალიზაციის მიმართულებით მოძრაობს და იცვლება. ამავე დროს, როჯერსი თავისი თეორიით ფენომენოლოგიური თეორიის წარმომადგენელიცაა. როჯერსის თვალსაზრისზე გავლენა მოახდინა ფენომენოლოგიამ, ფილოსოფიის დარგმა, რომელიც ეფუძნება უშუალო გამოცდილებას და აღქმას ინტერპრეტაციების გარეშე. როჯერსი ფენომენოლოგიას, როგორც ადამიანის შესახებ მეცნიერების საფუძველს განიხილავდა. მისი აზრით, ფსიქოლოგიური გამოკვლევები უნდა წარმოადგენდეს მიზანდასახულ, კარგად ორგანიზებულ ქმედებას, მიმართულს შინაგანი, სუბიექტური გამოცდილების გაგებაზე. მისი აზრით, სწორედ თერაპიის გზით მიღებული კლინიკური მასალაა ფენომენოლოგიური მონაცემების უმდიდრესი წყარო. როჯერსის მიდგომა იდიოგრაფიული ხასიათისაა და არ ნომოთეტური, რომელიც (ნომოთეტური) პიროვნებას განზომილებების, ნიშნების თუ სხვა ზოგადი საზომებით უდგება. როჯერსი ადამიანის გაგების თავის მცდელობებს ყოველთვის კლინიკური დაკვირვებებით იწყებდა , ხოლო შემდეგ ამ დაკვირვებებს ჰიპოთეზების ფორმულირებისთვის იყენებდა. ჰიპოთეზების შემოწმებას კი უფრო მკაცრი მეთოდებით ახდენდა. თერაპიას ის როგორც ინდივიდის სუბიექტურ "გამოფხიზლებას"(„შენჯღრევას") განიხილავდა, ხოლო კვლევას კი როგორც ობიექტურ მოქმედებას, რომელიც გარკვეულ წესებს ემორჩილება.

Основные направления развития педагогической мысли

Идейная база современной зарубежной педагогики постоянно обновляется и корректируется. К числу заметных дидактических концепций в западной педагогике можно отнести традиционную парадигму, рационалистическую модель и феноменологическое направление. Традиционализм в дидактике придерживается идеи сохранения консервативной роли образования как ретранслятора культурных ценностей. Образование рассматривается как передача молодым поколениям универсальных элементов культуры прошлого. Представители традиционализма намерены дать новую жизнь систематическому академическому образованию. Подобная программа аргументируется в социопедагогических концепциях Ж. Мажо, Л. Кро, Ж. Капеля (Франция), Г. Кэвелти, Д. Равич, Ч.Е. Финн (США) и др. Разработчики рационалистической модели образования (П. Блум(род. 1913), Р. Ганье(род. 1916), Б. Скиннер (род. 1904) и др. - США) концентрировали усилия прежде всего на проблеме усвоения знаний и практической адаптации молодежи через образование к существующему обществу. Они утверждали, что всякая образовательная программа может быть переведена в "поведенческий репертуар" знаний, умений и навыков, которыми следует овладеть в процессе образования. Иной взгляд на образование у представителей феноменологического направления, среди которых следует назвать прежде всего американского мыслителя А. Маслоу (1908-1970). Они исповедуют гуманистическую направленность образования. Красной нитью в их рассуждениях проходит мысль о персональном обучении.